زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
 

ذکر قلبی





«ذکر»، یعنی یاد کردن، خواه با زبان باشد، یا با قلب یا با هر دو، بعد از نسیان باشد، یا بعد از ادامه ذکر. . و ذکر قلبی همان توجه قلبی به خدای سبحان است که که دل را صفا و صیقل می‌دهد.


۱ - تبیین ذکر قلبی



ذکر قلبی همان توجه قلبی به خدای سبحان است که دل را صفا و صیقل داده، جلوه‌گاه محبوب می‌کند و روح را تصفیه کرده، انسان را از قید اسارت نفس می‌رهاند. اگر قلب به تذکّر محبوب و یاد حق تبارک‌وتعالی عادت کرد و با آن عجین شد، انسان را دگرگون می‌کند، به‌ طوری که حرکات و سکنات چشم، زبان، دست، پا و سایر اعضا، با ذکر حق انجام می‌گیرد و برخلاف وظایف، امری انجام نمی‌دهند. کامل‌ترین و بهترین مراتب ذکر نیز همین است که در همه مراتب انسانی، جاری شده و حکمش ظاهر و باطن و نهان و آشکار را در برگیرد و اگر ذکر زبانی نیز از نظر مکتب اسلام مطلوب است و به آن سفارش شده، سرّش در آن است که زبان قلب گشوده شود و بحدی برسد که زبان، چشم، گوش و سایر اعضای بدن از قلب پیروی کنند تا بدین‌وسیله دل برای ورود صاحب منزل، پاک و پاکیزه گردد.
علی (علیه‌السّلام) فرمود: «اِنَّ اللهَ سُبْحانَهُ جَعَلَ الذِّکْرَ جَلاءً لِلْقُلُوبِ...؛ همانا خداوند سبحان، ذکر را جلا و صفای دل‌ها قرار داده است....»

۲ - ذکر قلبی از منظر امام خمینی



امام خمینی (قدس‌سرّه) می‌نویسد: «پس‌ ای عزیز! در راه ذکر و یاد محبوب، تحمّل مشاقّ هرچه بکنی، کم کرده‌ای. دل را عادت بده به یاد محبوب، بلکه به خواست خدا، صورت قلب، صورت ذکر حقّ شود و کلمه طیّبه لااله‌الاالله صورت اخیره و کمال اقصای نفس گردد که از این زادی بهتر برای سلوک الی‌الله و مُصلحی نیکوتر برای معایب نفس و راهبری خوب‌تر در معارف الهیه یافت نشود.
پس اگر طالب کمالات... و مهاجر الی‌الله هستی، قلب را عادت بده به تذکّر محبوب...»
[۳] خمینی، روح‌الله، اربعین حدیث، ج۱، ‌ص ۲۴۹.


۳ - پانویس


 
۱. قریشی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۳، ص۱۵، به نقل از مفردات قرآن، اسلامیه.    
۲. آمدی، عبدالواحد بن محمد، شرح غررالحکم، ج۱، ص۲۳۵.    
۳. خمینی، روح‌الله، اربعین حدیث، ج۱، ‌ص ۲۴۹.


۴ - منبع



سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «ذکر»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۰۶/۸.    
جمعی از نویسندگان، فرهنگ شیعه، ص۲۶۶.    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | ذکر | فضائل اخلاقی




آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.